كدخبر: ۱۸۴۷
تاريخ انتشار: ۲۴ مرداد ۱۳۹۴ - ۱۰:۲۵
print نسخه چاپي
send ارسال به دوستان
معنای کریمه اهل بیت چیست؟
چرا حضرت معصومه (ع) را کریمه اهل بیت لقب داده اند؟

در روایتی درباره مقام والا و عظمت شان حضرت زهرا(س)و علت نامیده شدن ایشان به فاطمه آمده است:

محمد بن مسلم گفت: از ابوجعفر امام باقر(ع)شنیدم که فرمود: فاطمه دارای جایگاهی کنار در جهنم است. وقتی روز قیامت می شود،میان دو چشم هر نفر، مومن یاکافر نگاشته می شود. آنگاه به کسی که دوستدار اهل بیت است و گناهان فراوانی دارد، دستور داده می شود به آتش افکنده گردد. وقتی حضرت فاطمه آن شخص را می بیند،می گوید: بارالها! مولای من! مرا فاطمه نام نهادی و به واسطه من می خواستی از کسانی که دوستدار من و ذریه ام هستند، درگذری وعده ات حق است و تو از وعده ات تخلف نمی کنی. در آن زمان خداوند عزیز و والامرتبه می فرماید: درست گفتی، تورا فاطمه نام نهادم و می خواستم به خاطرتو از کسی که دوستت دارد، و پیرو توست و به خاندانت علاقمند و پیرو آنان است،درگذرم. پیمانم حق است و من خلف وعده نمی کنم; به این سبب به بنده ام فرمان داخل شدن در آتش را دادم تاتو درباره او شفاعت کنی. تو را شفیع قرار دادم تا برای ملائکه و پیامبران وفرستادگانم و صاحبان این توقفگاه، جایگاه و منزلتت درپیشگاه من مشخص شود. هرکس را که دیدی میان دو چشمش کلمه مومن است، می گیری و داخل بهشت می کنی.

حضرت معصومه(س)نیز چون حضرت فاطمه زهرا(س)دارای مقام شفاعت است. و احتمالا نامیده شدن وی به فاطمه بی ارتباط بااین مقام نبوده است. به هر تقدیر به واسطه این بانوی گرامی بسیاری ازشیعیان داخل بهشت می گردند.

شكّي نيست كه داشتن حقّ شفاعت و رسيدن به اين مقام عظيم ، شايستگي لازم را مي طلبد چرا كه خداوند شفاعت كساني را مي پذيرد كه مأذون و مجاز از طرف او باشند، چرا که خداوند در قرآن کریم می فرماید:  روز قيامت شفاعت كسي فايده نبخشد جز آن كه خدا اجازه شفاعتش داده باشد.[1]

و اين اذن به كساني داده مي شود كه به مرتبه عالي از قرب الهي و بندگي خالصانه پروردگار رسيده باشند كه در رأس آنها انبياء و ائمّه معصومين (ع) هستند و بعد از آنها اين بندگان خالص حق و اولياء مقرّب درگاه خدايند كه هر كدام در حدّ مقام و درجه معنوي خويش حق شفاعت دارند " از علماء و شهداء و فرزندان شايسته امامان معصوم (ع). از جمله كساني كه به شفيعه بودنش در روايات و آثار ديني تصريح شده است ، فاطمه معصومه (ع) است : امام صادق (ع) مي فرمايد: به شفاعت او ( فاطمه معصومه ) همه شيعيانم وارد بهشت خواهند شد.[2]

و در زيارت آن حضرت به" دستور امام معصوم (ع) " گفته مي شود كه :

يا فاطِمَهُ اشفَعي لي في الْجَنَّهِ

اي فاطمه معصومه! براي من نزد خدا درباره بهشت شفاعت كن".

اين خود نشان دهنده شأن و مقام بسيار عظيم آن شفيعه روز جزا است چنانچه در فراز ديگري از زيارت مخصوص آمده است كه:

فَاِنَّ لَكِ عِنْدَ اللهِ‌ شَأْنا ً مِنَ الشَّأْنِ

 

در این باره امام صادق(ع) می فرماید :الا ان للجنه ثمانیه ابواب، ثلاثه منها الی قم. تقبض فیهاامراه هی من ولدی و اسمها فاطمه بنت موسی تدخل بشفاعتها شیعتی الجنه باجمعهم. [3] یعنی آگاه باشید، برای بهشت هشت دراست; سه تا از آنها به سوی قم باز می شود. در آنجا بانویی قبض روح می شود. او از جمله فرزندانم، و نامش فاطمه دختر موسی است. به شفاعت او همه شیعیان داخل بهشت می گردند.

برخی از نویسندگان در توضیح روایت فوق گفته اند:

مقتضای این خبر آن است که از برای آن مخدره(فاطمه معصومه)درنزد خدای تعالی مقام محمودی می باشد که شفاعت نمودن آن مخدره باشد(در)روزجزا. و از برای او نزد خدا شانی است عظیم که آن حضرت و هکذا برادرش حضرت رضا(ع) که در زیارتش می فرماید: «ان لک عندالله شانا من الشان.» و هکذا حضرت جواد. درکتاب مفتاح الجنان مذکور است که حضرت رضا فرمود: هرکه زیارت کند او راهمچنان است که مرا زیارت کرده است. گرچه مولف مفتاح معلوم نیست، اما از احادیث معتبر نیز(چنین مطلبی)استفاده می شود. درحدیث است که «من زار ذریتهما کانما زارهما» ; هرکس ذریه حضرت حسن و حسین را زیارت کند، مثل کسی است که خود آنها را زیارت کند. حضرت معصومه و حضرت عبدالعظیم حسنی نیز مشمول همین حکم می باشند.[4]

القابی که ما به یکدیگر می دهیم، ممکن است مصداق درستی نداشته نباشد و همین‌طور است اسم‌هایی که بر فرزندان خود و یا یک دیگر می‌نهیم. مانند: کریم، عبدالله، جواد، زهرا ... دکتر، مهندس، برادر و یا ... . اما اسم‌ها و القابی که خداوند متعال و معصومین علیهم السلام بیان می‌دارند، حتماً عین واقع و مصداق (بر اساس صدق) است.

اما در خصوص لقب کریمه برای حضرت معصومه علیها السلام که از سوی امام صادق (ع) بیان شده و در لسان سایرین نیز جاری گردیده است، دقت شود که تمامی صفات کمالیه در انسان [مانند: علم، رأفت، جود، کرم، حلم و ...]، همه اسماءالله، (یعنی نشانه‌های الهی) هستند. چرا که «کمال» هستی است و هیچ هستی‌ای به جز او وجود ندارد و هر چه است تجلی ذات مقدس باریتعالی می‌باشد.

معصومین علیهم السلام مظهر اتم اسمای الهی هستند و به همین دلیل به آنها «انسان کامل» یا «خلیفة الله» نیز گفته می‌شود. سایرین نیز در سیر کمالی خود به آنها نزدیک می‌شوند. و با تقواترین‌ها، نزدیک‌ترین‌ها می‌شوند.

گاهی در میان کمالات یک انسان والامقام به لحاظ رتبه‌ی وجود، به تناسب شرایط یا ضرورت‌ها، یک اسم یا صفت کمالیه بیشتر تجلی می‌کند، لذا یکی به لقب «حلیم» و دیگری به لقب «صادق» و دیگری به لقب «رضا» معروف‌تر می‌گردد.

همه اهل عصمت (ع) و نیز اولیاء الله اهل احسان و کرم هستند. چنان چه در زیارات می‌خوانیم »عادتکم الاحسان و سجیتکم الکرم». اما شرایط، فرصت، نیاز و الزام گاهی سبب تجلی بیشتر حلم، می‌گردد، گاهی علم و گاهی کرم.

لقب «کریمه اهل بیت» برای حضرت معصومه علیها‌السلام نیز بر اساس همین قواعد است. هیج کس از در خانه کریم یا کریمه دست خالی بر نمی‌گردد. خواه از محضر ایشان معنویت (تقوا، علم، حکمت و ...) بخواهد یا گشایش در امور مادی و معیشت دنیوی. در واقع کریم یا کریمه، واسطه‌ی تعلق کرم الهی به بندگان می‌باشد. مثل باب الحوایج برای حضرت ابوالفضل العباس یا علی اصغر (ع).





[1] - يَوْمَئِذٍ لاتَنْفَعُ الشِّفاعَهُ الّا مَنْ اَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ (طه , آيه 109)

[2] - تَدْخُلُ بِشَفاعَتِها شيعَتِيَ الْجَنَّهَ بِاَجْمَعِهِم (سفينه البحار , ج 2, ص376)

[3] - سفینه البحار، ج 2، ص 376; مجالس المؤمنین، ج 1، ص 83

[4] - مجله فرهنگ كوثر - بهمن 1378، شماره 35- نظری بر اسامی و القاب حضرت فاطمه معصومه(س(

* نام:
ايميل:
* نظر: